»آخرین مطالب سایت
وبسایت رسمی مولانا عبدالصمد غیاثی
استنباط احکام فقط کار مجتهدین است

استنباط احکام فقط کار مجتهدین است

خداوند می فرماید: «وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْکُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّیْطَانَ إِلَّا قَلِیلًا (۸۳)» [النساء : ۸۳] وهرگاه بیاید نزد منافقین خبری از أمن (یعنی غلبه ی مؤمنین) یا ترس (یعنی مغلوبیت مؤمنین) فوراً آنرا شایع می کنند واگر آن خبر را به سوی رسول و به سوی صاحبان حکم و نظر از میان مسلمانان بر می گردانیدند ، البته آن خبر را کسانیکه آن را تحقیق می کنند از میان این افراد که صاحب نظراند، می دانستند (که آیا قابل شایع شدن هست یا نیست).
در این آیه خداوند به برگردانیدن امور به رسول صلی  الله علیه و سلم و أولی الامر دستور داده است. و در «الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ» من تبعیضی است، یعنی برخی از آنها اهل استنباط هستند نه همه، در حالی که این مربوط به واقعات حسی است. استنباط احکام از قرآن و حدیث که به درجه ها مشکل تر است چگونه هر شخصی می تواند اهل آن باشد.
استنباط یعنی چه؟
ابن کثیر می نویسد: «ومعنى قوله:(یستنبطونه) أی: یستخرجونه ویستعلمونه من معادنه» (تفسیر ابن کثیر – (۲ / ۳۶۶). یستنبطونه؛ یعنی، از منابع اصلی آن، آنرا استخراج نموده و علم آن را حاصل می کنند.
امام رازی رحمه الله می نویسد: «الاستنباط فی اللغه الاستخراج؛ یقال: استنبط الفقیه اذا استخرج الفقه الباطن باجتهاده وفهمه» (تفسیر الرازی – (۵ / ۳۰۲). استنباط در لغت؛ یعنی، استخراج؛ گفته می شود: فقیه استنباط کرد این زمانی است که فقه پنهان را با اجتهاد و فهم خویش استخراج کند.
رهنمودهای آیه
امام رازی رحمه الله می نویسد: «الآیه داله على أمور : أحدها : أن فی أحکام الحوادث ما لا یعرف بالنص بل بالاستنباط . وثانیها : أن الاستنباط حجه : وثالثها : أن العامی یجب علیه تقلید العلماء فی أحکام الحوادث . ورابعها : أن النبی صلى الله علیه وسلم کان مکلفا باستنباط الأحکام لأنه تعالى أمر بالرد إلى الرسول وإلى أولی الأمر» . (تفسیر الرازی – (۵ / ۳۰۳)
این آیه بر چند امر دلالت دارد:
۱- در احکام حوادث، احکامی هستند که با نص دانسته نمی شوند بلکه با استنباط شناخته می شوند.
۲- استنباط حجت است.
۳- بر عوام واجب است که در احکام حوادث از علمآء تقلید کنند.
۴- پیامبر صلی الله علیه و سلم بر استنباط احکام مکلف بود، زیرا که خداوند به برگردانیدن امور به سوی رسول صلی الله علیه و سلم و اولی الامر دستور داده است.
نویسنده: مولانا عبدالصمد غیاثی

نظر بدهید!!!

نظر شما برای “استنباط احکام فقط کار مجتهدین است”

قالب وردپرس